خسارت زنجیره‌ای پتروشیمی‌ها؛ چه کسی پاسخگوست؟

قطع برق پتروشیمی دماوند در ۱۸ مردادماه این پرسش را مطرح کرده است که در صورت بروز فاجعه محیط‌زیستی و نابودی سخت‌افزاری پتروشیمی‌ها، آن هم در شرایطی که قطعات آسیب‌دیده باید با ارز و در شرایط تحریمی وارد شوند، چه کسی پاسخگوی خسارت‌ها خواهد بود؟

به گزارش جنوب استان، قطع برق پتروشیمی دماوند در ۱۸ مردادماه را نمی‌توان صرفاً یک خاموشی عادی تلقی کرد؛ این مجموعه در بخش یوتیلیتی نقش حیاتی دارد و برق آن به‌نوعی یکی از شریان‌های اصلی زنجیره پتروشیمی منطقه محسوب می‌شود.

بر اساس اطلاعات موجود، با قطع برق دماوند، چندین پتروشیمی دیگر نیز دچار تریپ شدند و حتی برخی مجتمع‌هایی که برق خود را به‌صورت مستقل از توانیر دریافت می‌کنند، تحت تأثیر این اتفاق قرار گرفتند.

قطع برق یک مجتمع پتروشیمی را نمی‌توان مانند برق یک واحد مسکونی، به‌صورت ناگهانی قطع و وصل کرد. هر تریپ در صنعت پتروشیمی نیازمند پیش‌نیازها، هماهنگی‌ها و فرآیندهای ایمن برای توقف و راه‌اندازی مجدد است.

قطع ناگهانی برق می‌تواند زنجیره‌ای از تریپ‌ها را ایجاد کند و در شرایط حاد، ریسک آسیب به تجهیزات، توقف تولید، خسارت سنگین به سرمایه‌های کشور و حتی بروز حوادث ایمنی و انسانی را افزایش دهد.

حساسیت این موضوع از آن جهت بیشتر است که نیروگاه پتروشیمی دماوند در جریان جنگ نیز آسیب جدی دیده است. در چنین شرایطی این پرسش مطرح است که آیا متولی شبکه برق کشور، در کنار محاسبات مربوط به دیماند و پایداری شبکه، ملاحظات ایمنی و شرایط خاص یک مجتمع آسیب‌دیده را نیز در تصمیم‌گیری خود لحاظ کرده است؟

حتی اگر مصرف مجتمع از دیماند مجاز عبور کرده باشد، پرسش اصلی این است که آیا قطع ناگهانی برق، آخرین و ایمن‌ترین گزینه بوده است؟

حفاظت از شبکه برق ضروری است، اما این موضوع نباید به قیمت به خطر افتادن تولید، تجهیزات، سرمایه‌های ملی و ایمنی نیروی انسانی تمام شود.

اگر قطع برق دماوند باعث تریپ مجتمع‌های دیگر شده باشد، موضوع دیگر صرفاً اختلاف بر سر «۱۰۰ یا ۴۵۰ مگاوات» نیست، بلکه بحث بر سر ریسک سیستمی یک تصمیم و خسارت‌های زنجیره‌ای احتمالی است.

در این میان، پرسش جدی این است که در صورت آسیب سخت‌افزاری به تجهیزات پتروشیمی‌ها و نیاز به تأمین قطعات آسیب‌دیده با ارز و از مسیر واردات در شرایط تحریمی، مسئولیت این خسارت‌ها بر عهده چه نهادی خواهد بود؟

توانیر باید توضیح دهد پیش از قطع برق، چه هماهنگی‌هایی با دماوند و سایر پتروشیمی‌های متأثر انجام شده و آیا تبعات زنجیره‌ای این اقدام از نظر فنی و ایمنی بررسی شده بود یا خیر.