جزئیات کشفیات گازی «پازن» و «تخته» از زبان مدیر اکتشاف نفت

به گزارش جنوب استان، شرکت ملی نفت ایران در یک سال اخیر از نظر حجم کشفیات جدید گازی، در جایگاه قابل توجهی قرار گرفته است. نخستین حلقه این روند به میدان «پازن» بازمی‌گردد؛ ۱۴ مهر ۱۴۰۴ خبر کشف ذخایر جدید نفت و گاز در این میدان اعلام شد؛ کشفی که پس از حدود هشت سال توقف عملیات اکتشافی و با تکمیل حفاری دومین چاه اکتشافی میدان به دست آمد.

پازن در جنوب استان فارس قرار دارد و محدوده آن به سمت شمال استان بوشهر امتداد پیدا می‌کند. این میدان حدود ۲۱ کیلومتر با شهر جم فاصله دارد و وسعت آن حدود ۲۲ کیلومتر مربع برآورد شده است. همچنین نزدیکی پازن به منطقه پارس جنوبی، در صورت ورود میدان به مرحله توسعه، امکان استفاده از بخشی از زیرساخت‌های موجود را مطرح می‌کند.

کشف بعدی به میدان گازی «تخته» در جنوب استان فارس مربوط است که عملیات اجرایی حفاری آن به کشف حدود ۷۵۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز درجا و ۵۵۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز قابل استحصال منجر شد. در این گزارش آمده است این عملیات در شرایطی پیش رفت که کشور دو دوره درگیری نظامی، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان را پشت سر می‌گذاشت و با وجود این شرایط، فعالیت‌های اکتشافی متوقف نشد.

بر اساس این گزارش، تمام عملیات و مراحل حفاری در میدان‌های پازن و تخته با متخصصان داخلی و پیمانکاران ایرانی دنبال شده است. همچنین تأکید شده که کشف یک میدان پایان کار نیست و اثر واقعی این کشفیات در سال‌های آینده و با مشخص‌شدن برنامه توسعه و بهره‌برداری از ذخایر آنها روشن خواهد شد.

در تشریح روند اکتشاف، ابتدا مطالعات زمین‌شناسی برای بررسی ساختارهای زیرسطحی و احتمال وجود هیدروکربن انجام می‌شود و سپس مطالعات ژئوفیزیکی و در مواردی عملیات لرزه‌نگاری یا روش‌های غیرلرزه‌ای در دستور کار قرار می‌گیرد. در مرحله حفاری، با رسیدن چاه به مخزن وجود نفت یا گاز مشخص می‌شود و با آزمایش‌های تکمیلی، حجم ذخیره، ویژگی‌های مخزن و قابلیت استحصال آن ارزیابی می‌شود.

محی‌الدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، در گفت‌وگو با روزنامه «ایران» با اشاره به اینکه بررسی‌های اکتشافی در میدان پازن طی دو مرحله انجام شده است، گفت: «مجموع حجم گاز درجای این میدان در این دو مرحله ۲۹ تریلیون فوت مکعب (Tcf) برآورد شده که حدود ۱۹ تریلیون فوت مکعب آن قابل استحصال است. مرحله اول اکتشاف به سال ۱۳۹۲ بازمی‌گردد و بخش دیگری از این حجم نیز در مرحله دوم شناسایی شده است.»

جعفری درباره میدان «تخته» نیز اعلام کرد: «نتیجه این حفاری، شناسایی حدود ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت مکعب گاز درجا بوده است. با فرض ضریب برداشت حدود ۷۰ درصد، حجم قابل برداشت میدان حدود ۵ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت مکعب برآورد می‌شود.»

به گفته او، عمق اولین چاه میدان تخته به ۴ هزار و ۹۰۳ متر رسیده و مطالعات زمین‌شناسی نشان می‌دهد در لایه‌های عمیق‌تر نیز امکان وجود ذخایر گازی وجود دارد؛ به همین دلیل حفر چاه دوم در برنامه قرار گرفته است. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، این چاه در موقعیتی دیگر حفر خواهد شد تا ساختارهای عمیق‌تر مخزن نیز آزمایش شود و بررسی‌ها احتمال دستیابی به ذخایر جدید با حفاری تا عمق حدود یک هزار متر بیشتر را مطرح کرده است.

مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با اشاره به ارزش اقتصادی میدان تخته گفت ارزش ذاتی مخزن در صورت احتساب گاز و میعانات، حدود ۴۰ میلیارد دلار برآورد شده است.

جعفری همچنین از توجه به لایه نفتی میدان پازن خبر داد و گفت در جریان مطالعات و حفاری‌ها وجود حجم قابل توجهی نفت شناسایی شده است. به گفته او، برآورد اولیه از وجود حدود ۲۰۰ میلیون بشکه نفت حکایت دارد و روند بررسی‌ها و اکتشاف در این میدان ادامه دارد.

مهسا متقی

سر دبیر مجله خبری جنوب استان.