بسیج شبکه‌ساز؛ الگویی متناسب با ایران امروز

محمد شیخان در یادداشتی با بررسی مطالبات رهبر معظم انقلاب از رئیس سازمان بسیج مستضعفین، «بسیج شبکه‌ساز» را الگویی مردم‌پایه، هوشمند، مورد اعتماد و مسئله‌حل‌کن توصیف کرد که بر مشارکت مردم، فناوری و حل مسائل جامعه استوار است.

به گزارش جنوب استان، محمد شیخان در یادداشتی با اشاره به مطالبات رهبر معظم انقلاب از رئیس سازمان بسیج مستضعفین نوشت این مطالبات تصویری از بسیج متناسب با اقتضائات ایران امروز ترسیم می‌کند؛ نهادی ریشه‌دار در ایمان و فرهنگ انقلاب اسلامی، برخوردار از دانش و فناوری روز، حاضر در متن جامعه و توانمند در مواجهه با تهدیدهای نوین.

وی بسیج را «سرمایه‌ای برای قدرت ملی» توصیف کرد و درباره مفهوم «هر ایرانی، یک بسیجی» نوشت که مقصود از آن صرفاً توسعه عضویت تشکیلاتی نیست، بلکه فراگیر شدن روحیه مسئولیت‌پذیری، خدمت، آگاهی، فداکاری و دفاع از منافع ملی است. به نوشته شیخان، تحقق این هدف بیش از گسترش ساختارهای اداری به میدان دادن به مردم نیاز دارد و بسیج باید شناسایی‌کننده، پیونددهنده و توانمندساز ظرفیت‌های مردمی باشد.

او با تأکید بر «امنیت مردم‌پایه»، تقویت شبکه اطلاعات مردمی، مهارت‌افزایی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین را ضروری دانست و نوشت امنیت پایدار زمانی شکل می‌گیرد که مردم خود را بخشی از فرایند تولید آن بدانند. شیخان همچنین تأکید کرد این شبکه باید علاوه بر افزایش سواد رسانه‌ای و تاب‌آوری اجتماعی، بر پایه اعتماد عمومی، ارزیابی دقیق اطلاعات، رعایت حقوق مردم و جلوگیری از سوءاستفاده از گزارش‌های مردمی فعالیت کند.

در بخش دیگری از این یادداشت، مسجد به عنوان یکی از زیرساخت‌های اجتماعی بسیج معرفی شده است؛ به گونه‌ای که بسیج بتواند ظرفیت دولت، نهادهای عمومی، خیرین، دانشگاه‌ها، اصناف و گروه‌های مردمی را برای حل مسائل جامعه به یکدیگر پیوند دهد. به اعتقاد شیخان، مسجد محله با مدیریت و ابزارهای به‌روز می‌تواند مرکز شناسایی مسائل، سازماندهی فعالیت‌های مردمی و ارتباط مردم و مسئولان باشد.

وی تأکید کرد بسیج محله باید به «شبکه حل مسئله» تبدیل شود و موفقیت آن تنها با تعداد پایگاه‌ها، اعضا یا برنامه‌ها سنجیده نشود، بلکه میزان مشارکت داوطلبانه، اعتماد مردم، تعداد مسائل حل‌شده و استمرار نتایج نیز معیار ارزیابی باشد. مسجدمحوری نیز نباید به ساختمان مسجد محدود بماند و این شبکه باید تا مدرسه، دانشگاه، بازار، مراکز فرهنگی و ورزشی و فضای مجازی امتداد پیدا کند.

شیخان در بخش پایانی یادداشت، ترویج فرهنگ بسیجی در جهان را نیازمند ارائه تجربه‌ای موفق در داخل کشور دانست و نوشت تجربه جبهه مقاومت و مکتب شهید سلیمانی نشان می‌دهد مقاومت پایدار بر وحدت، شناخت اجتماعی، عقلانیت و توان بسیج مردم استوار است. به نوشته او، خدمت، پیشرفت، عدالت‌خواهی، امدادرسانی، محرومیت‌زدایی و سازماندهی داوطلبان می‌تواند زمینه شکل‌گیری روایتی عینی و قابل انتقال از فرهنگ بسیجی باشد.

وی برآیند این مطالبات را در مفهوم «بسیج شبکه‌ساز» خلاصه کرد؛ الگویی که سرمایه اجتماعی، دانش، فناوری، ایمان و خدمت را به قدرت ملی پیوند می‌دهد و مردم در آن صاحبان میدان هستند. به نوشته شیخان، بسیج متناسب با ایران امروز باید شبکه‌ای هوشمندتر، مورد اعتمادتر و مسئله‌حل‌کن‌تر باشد که از ظرفیت مردم برای ساختن «ایران قوی، متحد و مقاوم» بهره بگیرد.